Kansen zien in Boekarest

Een oude fabriek aan de rand van een park. Waar hebben we dat eerder gezien? Onze ervaring met de Westergasfabriek in Amsterdam was aanleiding voor een boot camp ‘kansen zien’ in het centrum van Boekarest.

Een fabrieksterrein met een flink aantal gebouwen. Sommige rijk en monumentaal, andere in kenmerkende ‘oostblok-stijl’ maar allemaal in slechte staat. De fabriek had ooit 2000 werknemers, nu nog 200. Er worden hydraulische pompen gemaakt, de kleine motortjes die bijvoorbeeld laadkleppen van vrachtwagen doen bewegen. Het productieproces neemt als gevolg van automatisering steeds minder ruimte in beslag met als gevolg lege hallen waar oude afgedankte machines staan. Maar die lege hallen staan wel aan de rand van een prachtig park waar de Roemenen graag wandelen, eten en recreëren.

Het Nederlandse, maar in Boekarest gevestigde, bureau Eurodite organiseerde samen met het Roemeense architectenbureau en tijdschrift Zeppelin een driedaagse bijeenkomst met Nederlandse en Roemeense deskundigen om te kijken of er mogelijkheden zijn om een aantal van de hallen te behouden en te ontwikkelen daarin gesteund door het Creative Industries Fund NL.

De belangrijkste opgave was de eigenaar vertrouwen te geven in een ontwikkeling waarin zijn fabriek een duidelijk plaats krijgt, nieuwe functies te vinden die passen bij cultuur, werk en product en zoveel mogelijk kosten neutraal te werken. Na twee dagen werken presenteerden we de eigenaar drie scenario’s die gebaseerd waren op waarden die hij hanteerde (zorg voor familie, liefde voor techniek en aandacht voor onderwijs), marktkansen (Roemenen gebruiken graag parken met faciliteiten, technische innovaties, gunstige ligging en de aansluiting bij de EU) en minimale financiering (samenwerkingen, maatschappelijke bijdragen, exploitatiegerichte financiering). Met als concrete eerste stap het opruimen en schoonmaken van het terrein zodat de potentie en ambitie duidelijk zijn. Staatshervormingen, politieke koerswijzigingen en kapitalistisch opportunisten hebben de Hongaarse ondernemers terecht achterdochtig gemaakt. We waren dan ook bijzonder blij dat de eigenaar de aanpak volmondig onderschreef en aangaf dat de eerste stap, het opruimen en schoonmaken geen enkel probleem was.

Het vertrouwen werd verder opgebouwd tijdens een diner met de Nederlandse ambassadeur, Mathijs van Bonzel, die meteen de voortgang borgde door eigenaar en bureau uit te nodigen voor een diner in juli om de resultaten van samenwerking te bespreken.

Nederlanders in het buitenland, het is nooit anders geweest.

Liesbeth Jansen
Linkeroever – april 2013

[slideshow_deploy id=’2420′]

Gevonden: 14.000m2 in hartje Parijs

Palais de Tokyo: een anti-museum in een – zogenaamd – onaf gebouw

Dertig jaar lang kwam er geen mens in de westvleugel van Palais de Tokyo (http://www.palaisdetokyo.com/) in Parijs. Sinds april van dit jaar is het gebouw – 14.000 m2 groot en ook nog vlakbij de Eiffeltoren – gerenoveerd en heropend als museum voor hedendaagse kunst. Een ‘anti-museum’, noemt het Palais de Tokyo zichzelf, want er is geen curator, het is er niet stil en er zijn geen witte muren. Sterker, het gebouw lijkt helemaal niet af. Zogenaamd. Verantwoordelijk voor de onaffe, rauwe sfeer is architectenduo Lacaton&Vassal. Ze braken de vloeren open, zodat er daglicht in de kelders kwam, maar lieten het afgebrokkeld beton gewoon zitten. Muren bleven ongeschilderd, vensters onafgewerkt, bouwhekken werden ruimteverdelers. Toch is de grandeur van het oude Palais de Tokyo nog overal aanwezig. De openingsexpositie, ‘Triennale’, werd geopend door Nicolas Sarkozy en bleef bij aanvang 28 uur achter elkaar open. Op 28 september is ‘Imaginez l’imaginaire’ geopend, met werk van meer dan 100 jonge kunstenaars. Deze expositie is nog tot en met februari 2013 te zien.

Jacqueline Verheugen

Linkeroever – september 2012

 

Iedereen vieze schoenen op eerste LinkerOever trip.

Met een volle bus maakten we afgelopen donderdag 13 september een reis naar de mijnstreek in België en Limburg. We bezochten een site met de allure van een James Bond locatie, een opgepoetste kolenmijn en een schitterend vervallen industrieel paleis. En we kregen vieze schoenen. De eerste trip van LinkerOever was leuk én leerzaam.

Met een groep architecten, programmeurs, organisatoren en horecamensen. Als eerste bezochten we de ENCI-groeve in Maastricht, een industrieel landschap met de allure van een James Bond locatie. We kregen van Peter Haane een ‘hard-hat-tour’ die dwars door de vers afgegraven mergel voerde en iedereen smerige schoenen bezorgde. ENCI slaagt er in om vrijgekomen hallen uitsluitend te vullen met duurzame industriële ondernemingen uit zware mileucategorie 5; afvalverwerkings- en recyclingbedrijven. Tegelijk met de komst van deze nieuwe bedrijvigheid wordt het omringende gebied ontwikkeld tot natuur- en recreatiegebied. In 2018 moet het allemaal klaar zijn.

Na de lunch zijn we verder gereden naar het Belgische Genk waar we de voormalige kolenmijn Winterslag bezochten. Deze site is door de Belgische rijksbouwmeester Peter Swinnen in 2010 getransformeerd tot cultuurcentrum C-Mine. We kregen hier van Inge Claessens van de dienst toerisme van de stad Genk een rondleiding door de sterk opgepoetste ruimtes, waar vooral de imponerende hijsinstallatie van het schachtblok en een hal vol electriciteitskasten herinneren aan het verleden.

Heel anders was de entourage in Waterschei, waar een schitterend afgeleefd gebouw, een vervallen industrieel paleis, onderdak biedt aan de hedendaagse kunst biënnale Manifesta 9. Veertig kunstenaars hebben zich hier laten inspireren door de kolenmijnen die tot 25 jaar geleden het leven in Genk bepaalden. Aansluitend onthulden Emmy Vandersmissen, directeur cultuur van Genk, en Paul Olaerts, hoofd Economie van Genk, de plannen voor stadsproject Thor waarbij Waterschei wordt omgetoverd tot innovatief bedrijventerrein.

De dag werd afgesloten met een maaltijd in Radio Royaal in Eindhoven, een gloednieuw restaurant in de oude machinekamer van Strijp-S in Eindhoven. Van Olivier Graeven van Braaksma-Roos Architecten kregen we een korte toelichting over de aanpak van de restauratie van de Machinekamer. We hebben heerlijk gegeten maar dankzij het rijdtijdenbesluit (na 14 uur moet de chauffeur weer thuis zijn) zijn we niet meer toegekomen aan het nagerecht. Volgende keer blijven we gewoon slapen!

Jacqueline Verheugen
Linkeroever – september 2012

Heb je Tips voor Trips?

Download Transitie ENCI bedrijvenpark

Klik voor een slideshow op één van de plaatjes:

Doe eens NIETS

Linkeroever zoekt en vindt altijd leuke voorbeelden van hergebruik.

Hergebruik brengt in veel gevallen nieuwe functies met navenante begrotingen, regelgeving en exploitatieproblemen. In Antwerpen zagen we dat het ook anders kan. De buitenkant van de open loods op Spoor Noord is wel netjes opgeknapt en en ligt een nieuwe vloer in, maar dat is het dan. En zo ontstaat een marktplaatsachtige ruimte die je gewoon niet hoeft te gebruiken, maar wel kán gebruiken. Bijvoorbeeld voor een pop-up café of een potje voetbal als het regent.

Maarten Pedroli
Linkeroever – mei 2012

Klik op een plaatje

 

Spoorzone Tilburg

Hoe hou je als gemeente regie over tijdelijke invulling?

De Spoorzone in Tilburg is een 75 hectare groot gebied in het hart van Tilburg. De ambities voor dit gebied zijn vastgelegd in een flexibel masterplan en worden stapsgewijs gerealiseerd.Tijdelijk gebruik is één van de instrumenten die worden ingezet om richting te geven aan de definitieve invulling.

Meer over de Spoorzone

i.o.v. BOEi, i.s.m. de Gemeente Tilburg
Bijdrage: strategie en ontwikkeling tijdelijke exploitatie

Liesbeth Jansen

Enthousiaste en inspirerende projecttrekker. Haalt het beste uit mensen en ideeën en levert originele overkoepelende visies. Koppelt handig en snel de meest onverwachte partijen uit haar enorme netwerk aan elkaar.

Is projectdirecteur van het te ontwikkelen Marineterrein Amsterdam. Heeft de Amsterdamse Westergasfabriek van vervuilde modderpoel tot grootstedelijk cultuurpark getransformeerd. Studeerde Nederlands en dramaturgie, werkte als theaterproducent, communicatieadviseur, projectleider en als directeur van de Westergasfabriek BV. Heeft een uitgebreid netwerk in cultuur, finance, digital en vastgoed.

Advisory board DCR Network, lid raad van advies ACMC, lid raad van toezicht KunstRai, betrokken bij Meerhierover en Maker Faire Twente.

En ook: pianiste, dj, manager van de Drifft, slowcookfreak, buitenbeest.

LinkedIn